Sentencje łacińskie – wybór
Sequens/sequentes => następna/następne
Nolens volens => Chcąc, nie chcąc
Nihil difficile volenti => Dla chcącego nic trudnego
Sapienti satis => Mądremu dosyć
Beati possidentes => Szczęśliwi posiadający
Amantes amentes => Zakochani szaleńcy
In flagranti => Na gorącym uczynku (kogoś złapać)
Spiritus movens => Duch poruszający
Sero venientes, male sedentes => Późno przychodzący, źle siedzący
Sero tarde venientibus ossa => Późno przychodzącym zostają kości
Nullus agenti dies longus est
=> Żaden dzień nie jest długi dla działającego
Audentes fortuna adiuvat => Odważnym los pomaga
Vox clamantis in deserto => Głos wołającego na pustyni
Si poema loquens pictura est, pictura tacitum poema esse debet => Jeśli poemat jest mówiącym obrazem, obraz powinien być milczącym poematem
Amantum ira – amoris integratio (est) => Gniew kochanków – odnową miłości
Amor non medicabilis herbis => Miłość nie jest uleczalna (na miłość nie ma lekarstwa)
Odi et amo => Nienawidzę i kocham
Quare id faciam, fortasse requris, nescio, sed ferii sentio et excrucior => Jak to czynię, może jestem pytany, nie wiem, lecz czuję, że to się dzieje i cierpię
Manus manum lavat => Ręka rękę myje
Lavare manus => Umywać ręce
Cycni cantus => Łabędzi śpiew
Lapsus linguae => Błąd języka
Casus belli => Przyczyna wojny
Casus nominativus => Przypadek nominatiwu
Sensu stricto => W ścisłym sensie
Quinque sensus: visus, auditus, gustus, odoratus, tactus => Pięć zmysłów: wzrok, słuch, smak, węch, dotyk
De gustibus disputare non decet => O gustach nie wypada rozmawiać
Stultum per risum cognoscis => Głupiego przez śmiech poznajesz
Stultus per risum cognoscitur => Głupi jest poznawany przez śmiech
In signis exercituum Romanorum litterae sunt: SPQR – id est: Senatus Populusque Romanus => Na proporcach wojsk rzymskich są litery: SPQR – to jest: Senat i lud rzymski
Nutrimentum spiritus => Pożywienie dla ducha
Nemo est casu bonus => Nikt nie jest przypadkiem dobry
Dies irae => Dzień gniewu
Dies diem docet => Dzień dzień poucza
Die (d.) => Dnia
Sine die (s.d) => Bez dnia
Ante meridiem (a.m.) => Przed południem
Post meridiem (p.m.) => Po południu
Nulla dies sine linea => Nie ma dnia bez kreski
Dies academicus => Dzień akademicki
Res est sacra miser => Nieszczęśliwy jest rzeczą świętą
Silva rerum => Las rzeczy
Ad rem => Do rzeczy
In medias res => W środek sprawy
Amicus certus in re incerta cernitur => Przyjaciela pewnego poznaje się w rzeczy niepewnej
In spe => W nadziei
Contra spem spero => Mam nadzieję wbrew nadziei
Bona fide => Dobra wiara
Carpe diem! => Chwytaj dzień!
Ut sementem feceris, ita metes => Jak zasiejesz, tak skosisz (zbierzesz)
Hostes terra marique superavimus => Wrogów na ziemi i na morzu przewyższyliśmy (przezwyciężyliśmy)
Vicimus perfidos hospites, imbelles hostes => Zwyciężyliśmy podstępnych gości i niewojowniczych wrogów
Is fecit cui prodest => Ten zrobił, komu przynosło to korzyść
licentia poetica => wolność poetycka
mea culpa => moja wina (grzech)
persona grata => osoba pożądana, mile widziana
persona non grata => osoba niepożądana
tabula rasa => pusta tablica
summa summarum => „suma sum”
terra incognita => ziemia nieznana
ad notam => do noty (odnośnie zapisu, uwagi)
ad operam => do dzieła
ad personam => do osoby
ad Kalendas Graecas => „do świętego nigdy” (do kalend greckich = coś się nigdy nie stanie)
Hannibal ante portas => Hannibal przed bramami (gdy zachodzi niebezpieczeństwo)
ex cathedra => z urzędu
ex gratia => z łaską
in memoriam => ku pamięci
in persona => w osobie
in priopria persona => we własnej osobie
in optima forma => w najlepszej formie
per analogiam => przez analogię (podobieństwo)
sine mora => bez zwłoki (bez przerwy)
pro forma => dla formalności
pro memoria => dla pamięci
pro patria => dla ojczyzny
Historia vitae magistra est. => Historia jest nauczycielką życia.
Ardua prima via est. => Pierwsza droga jest ciężka (żmudna, stroma, trudna).
Invidia gloriae umbra est. => Zazdrość jest cieniem chwały.
Ubi est concordia, ibi est victoria. => Gdzie jest zgoda, tam jest zwycięstwo.
Ubi bene, ibi patria. => Gdzie dobrze, tam ojczyzna.
Verae amicitiae sempiternae sunt. => Prawdziwe przyjaźnie są wieczne.
Fortuna caeca est. => Fortuna jest ślepa.
Non scholae sed vitae discimus. => Nie uczymy się dla szkoły, lecz dla życia.
Satis eloquentiae, sapientiae parum. => Dosyć wymowy, mało mądrości.
Ex comoedia saepe fit tragoedia. => Z komedii często staje się tragedia.
Fortuna tibi est. => Fortuna (szczęście) jest z tobą.
Nota bene! => Zauważ!
Festina lente! => Śpiesz się powoli!
Naturam mutare difficile est. => Trudno jest zmienić naturę.
Si tu vales, bene est, ego valeo. => Jeżeli ty jesteś zdrowy, jest dobrze, i ja jestem zdrowy.
Vale! Valete! => Żegnaj! Żegnajcie!
Salve! Salvete! => Witaj! Witajcie!
Medice, cura te! Medici, curate vos! => Lekarzu, ulecz się sam! Lekarze, kurujcie (uleczcie) się!
Non vestimentum virum ornat, sed vir vestimentum. => Nie szata przyozdabia męża (człowieka), lecz mąż (człowiek) szatę.
Vivere est militare. => Życie to walka (bojowanie).
Divide et impera! => Dziel i rządź!
Inter arma silent Musae. => Podczas walk milczą muzy.
Mars Musis non amicus. => Mars nie jest przyjacielem muz.
Dum spiro, spero. => Dopóki oddycham (żyję), mam nadzieję.
Cum tacent, clamant. => Gdy milczą, krzyczą.
Quo vadis? => Gdzie idziesz? (dokąd podążasz?)
Aliena nobis, nostra plus aliis placent. => Obce podobają się nam, a nasze innym bardziej.
Quod discis, tibi discis. => Czego się uczysz, dla siebie się uczysz.
Copia fastidium facit. => Obfitość rodzi przesyt.
Qui bibit, dormit. Qui dormit, non peccat. Qui non peccat, sanctus est – ergo qui bibit, sanctus est! => Kto pije, ten śpi. Kto śpi, ten nie grzeszy. Kto nie grzeszy, ten święty jest – więc kto pije, ten jest święty!
A.D. (Anno Domini) => w roku Pana (Pańskim)
D.O.M (Deo Optimo Maximo) => Bogu Najwyższemu (Największemu)
ad multos annos => na wiele lat (do wielu lat)
ad oculos => na oczy (do oczu)
periculum in mora => niebezpieczeństwo w zwlekaniu
bonum publicum => dobro publiczne
asinus ad lyram => osioł do liry („wół do karety” = nie pasuje coś)
pro publico bono => dla dobra publicznego
unus pro multis => jeden za wszystkich
ab ovo => od jajka
ab ovo usque ad mala => od jajka aż do jabłek (= od A do Z)
ad infinitum => do nieskończoności
ad absurdum => do absurdu
ad acta => do akt (= zapomnieć o czymś)
curriculum vitae => bieg życia
deus ex machina => bóg z maszyny (odnośnie teatru)
de facto => faktycznie, w rzeczywistości, zgodnie z prawdą
ex aequo => na równi, jednakowo, w równej mierze
ex libris => z książek, z księgozbioru
expressis verbis => wymownymi słowami, dobitnie
nihil novi => nic nowego
malum necessarium => zło konieczne
ex officio => z urzędu, urzędowo
ignotum per ignotum => nieznane przez nieznane
in pleno => w komplecie, w pełnym składzie, w pełni
e. c. (exempli causa) => na przykład, dla przykładu
e. g. (exempli gratia) => na przykład, dla przykładu
Sine ira et studio. => Bez gniewu i pasji (Tacyt – I w. n.e.)
Et tu, Brute, contra me?! => I ty, Brutusie, przeciwko mnie?
Otium post negotium => Odpoczynek po pracy (praca wg Rzymian = sprawy państwowe, a odpoczynek = nauka, czytanie książek, itd.)
Per aspera ad astra => Przez ciernie (trudy) do gwiazd.
Barba non facit philosophum. => Broda nie czyni filozofem.
Ignavis semper feriae. => Dla leniwych zawsze święto (= leniwi zawsze mają święto).
Nemo sine vitiis est. => Nikt nie jest bez wad.
Aliquando bonus dormitat Homerus. => Kiedyś śpi dobry Homer (= nawet najlepszy autor musi się pomylić).
In vino veritas, in aqua vanitas. => W winie prawda, w wodzie zdrowie.
Scio me nihil scire => Wiem, że nic nie wiem.
Homo sum et humani nihil a me alienum esse puto. => Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce.
Vivere est cogitare. => Życie jest myśleniem.
Sapere aude, incipe! => Odważ się być mądrym, zacznij!
Memoria necessarium vitae bonum est. => Pamięć jest koniecznym dobrem życia.
Bene dicit, qui prudenter intellegit. => Dobrze mówi, kto rozsądnie pojmuje, rozumie.
Verba docent, exempla trahunt => Słowa uczą, przykłady pociągają.
Philosophia non in verbis, sed in rebus est. => Filozofia nie jest w słowach, lecz w rzeczach (sprawach).
Nemo propheta in patria sua est. => Nikt nie jest prorokiem w swojej ojczyźnie.
Domus magna – magna cura. => Dom wielki – wielka troska.
Domus priopria – domus optima => Dom własny – dom najlepszy.
Sisyphi saxum volvere. => Toczyć głaz Syzyfa.
Pecunia non olet. => Pieniądze nie cuchną.
Pecunia est nerwus rerum. => Pieniądz jest nerwem rzeczy (tym, co ożywia sprawy).
Spes mater stultorum. => Nadzieja matką głupich.
Iustitia fundamentum regnorum => Sprawiedliwość fundamentem rządów.
Iniqua numquam regna perpetuo manent. => Niesprawiedliwe rządy nigdy nie trwają.
Alma Mater Jagiellonica. => Żyzna, płodna matka (Jagiellońska)
Amicus Plato, sed magis amica veritas. => Platon jest przyjacielem, lecz bardziej przyjaciółką jest prawda.
Veritatis splendor => Blask prawdy.
Urbi et orbi. => Miastu i światu.
Ecce homo. => Oto człowiek.
Homo doctus in se semper divitias habet. => Człowiek uczony ma w sobie zawsze bogactwo.
Homo est animal rationale. => Człowiek jest istotą (zwierzęciem) myślącą.
Homo est animal sociale. => Człowiek jest istotą (zwierzęciem) socjalną.
Homo novus. => Nowy człowiek.
Homo homini deus est. => Człowiek człowiekowi bogiem jest.
Homo homini lupus. =>Człowiek człowiekowi wilkiem.
Homo res sacra homini. => Człowiek rzeczą świętą dla człowieka.
Hominem quaero. => Człowieka szukam.
Homo locum ornat, non locus hominem. => Człowiek zdobi miejsce, nie miejsce człowieka.
Hominem te esse memento! => Być człowiekiem pamiętaj!
Homines, cum docent, discunt. => Ludzie, którzy nauczają, uczą się.
Quot homines, tot sententiae. => Ile ludzi, tyle opinii.
O, tempora! O, mores! => O, czasy! O, obyczaje!
Dura lex, sed lex. => Twarde prawo, lecz prawo.
Contra legem => Przeciw prawu
Lege artis => Zgodnie z prawem sztuki
Honoris causa => Z powodu honoru
In honorem => W honorze (zaszczycie)
Summa cum laude => Z najwyższą chwałą
Corpus delicti => Dowód zbrodni
In corpore => W ciele
In corpore sano mens sana. => W zdrowym ciele zdrowy duch.
Nomen omen => Imię jest znakiem.
Index nominum => Spis imion
A capite => Od głowy (od początku)
HORACY:
Carpe diem quam minimum credula postero => Używaj dnia, jak najmniej ufając przyszłości.
Nunc est bibendum, nunc pede libero / pulsanda tellus => Teraz trzeba pić, teraz wolną stopą trzeba uderzać w ziemię.
Aequam memento rebus in arduis servare mentem, non secus in bonis => Pamiętaj zachować spokój umysłu tak w nieszczęściu jak i w powodzeniu.
Odi profanum vulgus et arceo => Nienawidzę nieoświeconego tłumu i unikam go.
Dulce et decorum est pro patria mori => Słodko i zaszczytnie jest umrzeć za ojczyznę.
Exegi monumentum aere perennius regalique situ pyramidum altius => Stawiłem sobie pomnik trwalszy niż ze spiży, od królewskich piramid sięgający wyżej.
Non omnis moriar multaque pars mei vitabit Libitinam => Nie wszystek umrę wiem że uniknie pogrzebu cząstka nie byle jaka.
Dulce est desipere in loco => Miło szaleć, kiedy czas po temu.
Ridentem dicere verum quid vetat? => Cóż broni mówić prawdę z uśmiechem?
Mutato nomine de te fabula narratur => O tobie mówi ta bajka, choć pod zmienionym imieniem.
Added by marta March 17, 2010 (11:23PM)
This article hasn't been commented yet.
Have a comment? Please
register
Loading
Uważasz że ciekawe, kontrowersyjne? Umieść link na Twojej stronie, blogu.
Wystarczy skopiować poniższy kod (Ctrl+C aby skopiować)